Innovation Process คืออะไร
Innovation Process คืออะไร? ขั้นตอนพัฒนานวัตกรรมจากปัญหาสู่การสร้างคุณค่า
หลายองค์กรมีบุคลากรที่เก่ง มีความคิดสร้างสรรค์ และสามารถคิดไอเดียใหม่ได้จำนวนมาก แต่เมื่อเวลาผ่านไป ไอเดียเหล่านั้นกลับยังคงอยู่ในห้องประชุม บน Post it หรือในโครงการประกวด โดยไม่ได้รับการพัฒนาจนเกิดการใช้งานจริง
สาเหตุสำคัญไม่ใช่เพราะองค์กรไม่มีไอเดีย แต่เพราะขาดกระบวนการที่ช่วยเปลี่ยนปัญหาและโอกาสให้กลายเป็นแนวคิด ทดลองแนวคิด พัฒนาเป็นผลงาน และนำไปสร้างคุณค่าอย่างต่อเนื่อง กระบวนการนี้เรียกว่าInnovation Process หรือกระบวนการพัฒนานวัตกรรม
Innovation Process เป็นกระบวนการหนึ่งที่องค์กรใช้ในการค้นหาปัญหาหรือโอกาส ทำความเข้าใจผู้ใช้ สร้างและคัดเลือกแนวคิด พัฒนาต้นแบบ ทดลอง นำไปใช้จริง และวัดผลคุณค่าที่เกิดขึ้น โดยเป็นกระบวนการที่สามารถย้อนกลับ เรียนรู้ และปรับปรุงได้ ไม่จำเป็นต้องเดินเป็นเส้นตรงทุกครั้ง
จากประสบการณ์ของอาจารย์เก๋ในการเป็นวิทยากร ที่ปรึกษา โค้ชด้านนวัตกรรม และ Innovative Organization Assessor ของสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) อาจารย์เก๋พบว่า องค์กรที่สร้างนวัตกรรมได้อย่างต่อเนื่องไม่ได้ให้ความสำคัญเฉพาะช่วงการคิดไอเดีย แต่มีระบบรองรับตั้งแต่การเลือกโจทย์ การทดลอง การตัดสินใจ การจัดสรรทรัพยากร ไปจนถึงการนำผลงานไปใช้และขยายผลด้วยค่ะ
Innovation Process คืออะไร
Innovation Process คือ กระบวนการเปลี่ยนปัญหา ความต้องการ หรือโอกาสให้กลายเป็นแนวคิดที่สามารถนำไปทดลอง พัฒนา และใช้จริง เพื่อสร้างคุณค่าแก่ลูกค้า องค์กร ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย สังคม หรือสิ่งแวดล้อม
กระบวนการพัฒนานวัตกรรมไม่ใช่เพียงการจัดกิจกรรมระดมสมอง หรือการคิดผลิตภัณฑ์ใหม่เท่านั้น แต่ครอบคลุมตั้งแต่การทำความเข้าใจบริบท การค้นหาปัญหาที่แท้จริง การสร้างแนวคิด การประเมินความเป็นไปได้ การทดลอง การพัฒนา และการบริหารการนำไปใช้
เมื่อพิจารณาในบริบทขององค์กร Innovation Process ควรช่วยตอบคำถามสำคัญต่อไปนี้
- องค์กรควรเลือกพัฒนานวัตกรรมจากปัญหาหรือโอกาสใด
- ใครคือผู้ใช้หรือผู้ได้รับคุณค่าจากนวัตกรรมนั้น
- ทีมควรสร้างและคัดเลือกแนวคิดอย่างไร
- แนวคิดใดควรได้รับการทดลองก่อน
- ต้องใช้ข้อมูลอะไรเพื่อประกอบการตัดสินใจ
- ควรลงทุนต่อ ปรับแนวคิด หยุด หรือขยายผลเมื่อใด
- จะวัดได้อย่างไรว่านวัตกรรมสร้างคุณค่าจริง
อาจารย์เก๋จึงมองว่า Innovation Process ที่ดีควรมีคุณลักษณะ 5 ประการ คือ
- เริ่มจากปัญหา ความต้องการ หรือโอกาสที่มีความสำคัญ
- ใช้ข้อมูลและหลักฐานประกอบการตัดสินใจ
- เปิดโอกาสให้ทีมสร้างทางเลือกที่หลากหลาย
- ทดลองและเรียนรู้ก่อนลงทุนเต็มรูปแบบ
- จบด้วยการนำไปใช้และการสร้างคุณค่า ไม่ใช่จบเพียงการนำเสนอไอเดีย
ทำไม Innovation Process จึงสำคัญต่อองค์กร
Innovation Process สำคัญเพราะช่วยให้องค์กรเปลี่ยนการสร้างนวัตกรรมจากกิจกรรมที่ขึ้นอยู่กับความสามารถเฉพาะบุคคล ให้กลายเป็นกระบวนการที่ทีมสามารถทำซ้ำ เรียนรู้ ติดตาม และปรับปรุงได้อย่างเป็นระบบ
องค์กรที่ไม่มี Innovation Process มักพบปัญหาคล้ายกัน เช่น มีไอเดียจำนวนมากแต่ไม่รู้ว่าจะเลือกอะไร โครงการเริ่มต้นจากความชอบส่วนบุคคล ผู้บริหารหรือผู้มีอำนาจในองค์กร ไม่มีข้อมูลผู้ใช้รองรับ ทดลองช้า ลงทุนเร็วเกินไป หรือไม่มีหน่วยงานรับช่วงต่อหลังจบการอบรม
Model หรือ Framework ของ Innovation Process มีอะไรบ้าง
Framework ของ Innovation Process มีหลายรูปแบบ เช่น Design Thinking, Double Diamond, Stage-Gate, Lean Startup, TRIZ และกระบวนการตามระบบการจัดการนวัตกรรม แต่ละ Framework มีจุดแข็งต่างกันและสามารถนำมาใช้ร่วมกันได้ตามลักษณะของปัญหา ความไม่แน่นอน และระดับความพร้อมของโครงการ
ไม่มี Innovation Process เพียงรูปแบบเดียวที่เหมาะกับทุกองค์กร บาง Framework เหมาะกับการทำความเข้าใจผู้ใช้ บาง Framework เหมาะกับการพัฒนาผลิตภัณฑ์ บาง Framework เน้นการทดลองอย่างรวดเร็ว ขณะที่บาง Framework ช่วยควบคุมการลงทุนและการตัดสินใจของผู้บริหาร Innovation Process ในการพัฒนานวัตกรรม มีเยอะมากนะคะ อาจารย์เก๋ขอเขียนรายละเอียดของโมเดลที่เป็นที่แพร่หลายและรู้จักกันเยอะๆ และอาจารย์เก๋ได้มีโอกาสไปแบ่งปันตามองค์กรต่างๆดังนี้นะคะ
1. Design Thinking
ที่มาของโมเดล
Design Thinking หรือการคิดเชิงออกแบบ เป็นแนวทางการพัฒนานวัตกรรมที่มีรากฐานมาจากกระบวนการคิดและการทำงานของนักออกแบบ โดยนำวิธีคิดแบบนักออกแบบมาประยุกต์ใช้กับการแก้ปัญหาทางธุรกิจ องค์กร และสังคม แนวคิดดังกล่าวได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องจากงานด้านการออกแบบและการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ และได้รับการเผยแพร่อย่างกว้างขวางผ่านบริษัท IDEO รวมถึง Stanford d.school ซึ่งให้ความสำคัญกับการทำความเข้าใจมนุษย์ การทดลอง และการเรียนรู้จากการลงมือทำ Design Thinking จึงไม่ใช่เพียงกระบวนการออกแบบผลิตภัณฑ์ แต่เป็นแนวทางในการค้นหาและพัฒนาวิธีแก้ปัญหาที่ตอบโจทย์ผู้ใช้อย่างแท้จริง

อ้างอิง : Design Thinking mode l: IDEO & Stanford d.school
กระบวนการที่สำคัญ
- Empathize – การทำความเข้าใจผู้ใช้เป็นขั้นตอนของการศึกษาและทำความเข้าใจผู้ใช้ในเชิงลึก ทั้งด้านความต้องการ พฤติกรรม ความรู้สึก ปัญหา และบริบทในการใช้ชีวิตหรือทำงาน โดยอาจใช้การสัมภาษณ์ การสังเกต การลงพื้นที่ หรือเครื่องมืออย่าง Empathy Map เพื่อค้นหาความต้องการที่แท้จริงของผู้ใช้
- Define – การกำหนดปัญหาเป็นการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้จากการทำความเข้าใจผู้ใช้ แล้วสังเคราะห์ให้เห็นประเด็นปัญหาที่สำคัญ ก่อนกำหนดเป็นโจทย์ที่ชัดเจนและมีผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง เพื่อให้ทีมสามารถมุ่งพัฒนาแนวทางแก้ไขได้ตรงกับสาเหตุและความต้องการที่แท้จริง
- Ideate – การสร้างแนวคิดเป็นขั้นตอนการเปิดพื้นที่ให้ทีมสร้างทางเลือกในการแก้ปัญหาให้ได้หลากหลายที่สุด โดยยังไม่รีบตัดสินว่าแนวคิดใดถูกหรือผิด สามารถใช้เครื่องมือ เช่น Brainstorming, SCAMPER หรือการระดมความคิดในรูปแบบต่าง ๆ ก่อนนำแนวคิดที่ได้มาคัดเลือกตามเกณฑ์ที่เหมาะสม
- Prototype – การสร้างต้นแบบเป็นการนำแนวคิดที่ได้รับการคัดเลือกมาสร้างเป็นต้นแบบในรูปแบบที่สามารถมองเห็น ทดลอง หรือสัมผัสได้ โดยต้นแบบไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์ แต่ควรสร้างได้รวดเร็วและใช้ทรัพยากรไม่มาก เพื่อให้ทีมสามารถตรวจสอบสมมติฐานและค้นหาจุดที่ต้องปรับปรุงได้ตั้งแต่ระยะแรก
- Test – การทดสอบเป็นการนำต้นแบบไปทดลองกับกลุ่มผู้ใช้จริงหรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง เพื่อรับข้อมูลสะท้อนกลับและประเมินว่าแนวทางดังกล่าวสามารถตอบโจทย์ได้มากน้อยเพียงใด ผลการทดสอบสามารถนำกลับไปปรับปรุงต้นแบบ แนวคิด หรือแม้แต่กลับไปทบทวนโจทย์ปัญหาใหม่ได้ ทำให้กระบวนการ Design Thinking มีลักษณะเป็นวงจรการเรียนรู้มากกว่ากระบวนการแบบเส้นตรง
การนำไปใช้
- การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่เหมาะสำหรับองค์กรที่ต้องการค้นหาความต้องการของลูกค้าก่อนออกแบบสินค้าใหม่ โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่ยังไม่ทราบอย่างชัดเจนว่าลูกค้าต้องการอะไร
- การพัฒนาบริการและ Customer Experience สามารถใช้ศึกษาประสบการณ์และ Pain Point ของลูกค้าตลอด Customer Journey เพื่อนำไปออกแบบบริการและประสบการณ์รูปแบบใหม่
- การแก้ปัญหาที่มีมนุษย์เป็นองค์ประกอบสำคัญเหมาะกับปัญหาที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรม ความรู้สึก และความต้องการของบุคคล ซึ่งไม่สามารถแก้ได้ด้วยข้อมูลทางเทคนิคเพียงอย่างเดียว
- การพัฒนากระบวนการทำงานภายในองค์กรสามารถนำแนวคิดของพนักงานและผู้เกี่ยวข้องมาใช้ในการออกแบบกระบวนการ ระบบ หรือสภาพแวดล้อมการทำงานให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
- การพัฒนานวัตกรรมเพื่อสังคมสามารถใช้ทำความเข้าใจประชาชนหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในบริบทที่ซับซ้อน ก่อนร่วมกันพัฒนาวิธีแก้ปัญหาที่เหมาะสมกับบริบทจริง
ข้อดี
- ให้ความสำคัญกับผู้ใช้เป็นศูนย์กลางทำให้นวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นมีโอกาสตอบสนองความต้องการและแก้ปัญหาของผู้ใช้จริงได้มากกว่าการเริ่มจากเทคโนโลยีหรือความคิดเห็นขององค์กรเพียงฝ่ายเดียว
- ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์กระบวนการเปิดโอกาสให้ทีมค้นหาทางเลือกจำนวนมากก่อนตัดสินใจ จึงช่วยลดการยึดติดกับวิธีแก้ปัญหาเดิม
- ลดความเสี่ยงจากการพัฒนาสิ่งที่ตลาดไม่ต้องการเพราะมีการสร้างต้นแบบและทดสอบกับผู้ใช้ก่อนการลงทุนพัฒนาอย่างเต็มรูปแบบ
- ส่งเสริมการทำงานร่วมกันเหมาะสำหรับทีมที่มีสมาชิกจากหลายสายงาน เพราะกระบวนการช่วยสร้างความเข้าใจปัญหาและเป้าหมายร่วมกัน
ข้อเสีย
- ใช้เวลาในการศึกษาผู้ใช้ค่อนข้างมากหากปัญหามีผู้เกี่ยวข้องหลายกลุ่ม การเก็บข้อมูลและสังเคราะห์ Insight อาจต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมาก
- ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับคุณภาพของข้อมูลผู้ใช้หากเลือกกลุ่มตัวอย่างไม่เหมาะสมหรือสัมภาษณ์อย่างมีอคติ อาจนำไปสู่การกำหนดปัญหาที่คลาดเคลื่อน
- ไม่มีเกณฑ์ด้านธุรกิจและการลงทุนที่ชัดเจนในตัวกระบวนการจึงมักต้องใช้ร่วมกับเครื่องมือด้าน Business Model หรือการบริหารโครงการ
- อาจเกิดการวนซ้ำหลายครั้งเนื่องจากการทดสอบอาจนำไปสู่การกลับไปทบทวนปัญหาหรือแนวคิดใหม่ ทำให้กำหนดระยะเวลาได้ยากในบางโครงการ
2. Stage-Gate
ที่มาของโมเดล
Stage-Gate เป็นกระบวนการบริหารการพัฒนาผลิตภัณฑ์และนวัตกรรมที่พัฒนาโดย Robert G. Cooper จากการศึกษาวิธีการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ขององค์กรจำนวนมาก โดยออกแบบให้โครงการแบ่งออกเป็นช่วงการดำเนินงานหรือ Stage และมีจุดตัดสินใจหรือ Gate อยู่ระหว่างแต่ละช่วง ผู้บริหารหรือคณะกรรมการสามารถประเมินผลลัพธ์ ความเสี่ยง ศักยภาพทางธุรกิจ และความพร้อมของโครงการก่อนอนุมัติทรัพยากรเข้าสู่ขั้นต่อไป หลักการสำคัญจึงเป็นการบริหารความเสี่ยงของนวัตกรรมผ่านการลงทุนเป็นลำดับ แทนการทุ่มทรัพยากรทั้งหมดตั้งแต่เริ่มโครงการ

อ้างอิง : Stage-Gate : Robert G. Cooper
กระบวนการที่สำคัญ
- Discovery / Idea Generation – การค้นหาโอกาสและแนวคิดเป็นการค้นหาแนวคิดผลิตภัณฑ์ เทคโนโลยี หรือโอกาสทางการตลาดจากแหล่งต่าง ๆ ก่อนนำแนวคิดที่มีศักยภาพเข้าสู่กระบวนการประเมิน
- Scoping – การประเมินเบื้องต้นเป็นการศึกษาความเป็นไปได้ในระดับเบื้องต้น ทั้งด้านตลาด เทคโนโลยี คู่แข่ง และทรัพยากร เพื่อพิจารณาว่าแนวคิดดังกล่าวควรได้รับการศึกษาเชิงลึกต่อไปหรือไม่
- Build Business Case – การจัดทำกรณีธุรกิจเป็นการวิเคราะห์ความต้องการลูกค้า กำหนดแนวคิดผลิตภัณฑ์ ประเมินตลาด เทคโนโลยี ต้นทุน ผลตอบแทน และความเสี่ยง ก่อนจัดทำแผนโครงการเพื่อประกอบการตัดสินใจลงทุน
- Development – การพัฒนาเป็นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ บริการ หรือเทคโนโลยีตามแผนที่กำหนด รวมถึงการเตรียมกระบวนการผลิต การตลาด การปฏิบัติการ และระบบสนับสนุนที่จำเป็น
- Testing and Validation – การทดสอบและยืนยันผลเป็นการตรวจสอบว่าผลิตภัณฑ์สามารถทำงานได้ตามข้อกำหนด มีคุณภาพ มีความพร้อมทางการผลิต และได้รับการยอมรับจากลูกค้าหรือตลาดก่อนการเปิดตัวจริง
- Launch – การเปิดตัวเป็นการนำผลิตภัณฑ์หรือบริการเข้าสู่ตลาด พร้อมดำเนินการด้านการผลิต การตลาด การขาย การกระจายสินค้า และติดตามผลลัพธ์หลังการเปิดตัว โดยระหว่าง Stage จะมี Gate สำหรับพิจารณาว่าจะเดินหน้าต่อ ปรับแก้ พักโครงการ หรือยุติโครงการ
การนำไปใช้
- การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่มีการลงทุนสูงเหมาะกับผลิตภัณฑ์ที่ต้องใช้งบประมาณ เครื่องจักร เทคโนโลยี หรือทรัพยากรจำนวนมาก และจำเป็นต้องควบคุมความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ
- โครงการวิจัยและพัฒนาสามารถใช้เป็นกรอบในการประเมินความก้าวหน้าและความพร้อมของโครงการ R&D ก่อนเพิ่มระดับการลงทุน
- นวัตกรรมในองค์กรขนาดกลางและขนาดใหญ่เหมาะสำหรับองค์กรที่มีโครงการนวัตกรรมจำนวนมากและต้องมีระบบ Governance รวมถึงการอนุมัติทรัพยากรอย่างชัดเจน
- การบริหาร Innovation Portfolio สามารถใช้ Gate เป็นจุดประเมินเพื่อเปรียบเทียบและจัดลำดับความสำคัญระหว่างโครงการต่าง ๆ
ข้อดี
- มีระบบควบคุมและตัดสินใจที่ชัดเจนทำให้ฝ่ายบริหารสามารถติดตามสถานะและตัดสินใจเกี่ยวกับโครงการได้อย่างมีหลักเกณฑ์
- ช่วยลดความเสี่ยงในการลงทุนเนื่องจากมีการประเมินก่อนอนุมัติทรัพยากรสำหรับแต่ละช่วง
- กำหนดความรับผิดชอบและผลลัพธ์ของแต่ละขั้นได้ชัดเจนจึงเหมาะกับองค์กรที่มีหลายหน่วยงานร่วมกันพัฒนานวัตกรรม
- สนับสนุนการบริหาร Portfolio เพราะช่วยให้องค์กรหยุดโครงการที่มีศักยภาพต่ำและจัดสรรทรัพยากรให้กับโครงการที่มีศักยภาพสูงกว่า
ข้อเสีย
- อาจมีความเป็นระบบที่ซับซ้อนสูง หากกำหนดเอกสารและขั้นตอนการอนุมัติมากเกินไป อาจทำให้โครงการเคลื่อนตัวช้า
- ไม่เหมาะกับสภาพแวดล้อมที่ต้องทดลองอย่างรวดเร็วหากนำไปใช้อย่างแข็งตัวโดยเฉพาะธุรกิจดิจิทัลหรือ Startup ที่สมมติฐานเปลี่ยนแปลงบ่อย
- อาจทำให้ทีมมุ่งผ่าน Gate มากกว่าการเรียนรู้จากลูกค้าหากองค์กรให้ความสำคัญกับเอกสารมากกว่าหลักฐานจากการทดลอง
- จำเป็นต้องออกแบบ Gate Criteria ให้เหมาะสมมิฉะนั้นโครงการที่มีศักยภาพแต่ยังอยู่ในช่วงต้นอาจถูกยุติเร็วเกินไป
3. Lean Startup
ที่มาของโมเดล
Lean Startup เป็นแนวคิดที่พัฒนาและเผยแพร่โดย Eric Ries โดยนำหลักการบางส่วนจาก Lean Manufacturing, Agile Development และการทดลองเชิงวิทยาศาสตร์มาประยุกต์กับการสร้างธุรกิจและผลิตภัณฑ์ใหม่ โดยมีพื้นฐานสำคัญว่าการพัฒนานวัตกรรมเกิดขึ้นภายใต้ความไม่แน่นอนสูง องค์กรจึงไม่ควรใช้ทรัพยากรจำนวนมากเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์ที่สมบูรณ์ก่อนทราบว่าลูกค้าต้องการจริงหรือไม่ Lean Startup เสนอให้สร้างสิ่งที่เล็กที่สุดที่สามารถใช้ทดสอบสมมติฐาน นำไปวัดผลกับลูกค้า และใช้ข้อมูลที่ได้ในการเรียนรู้และปรับทิศทางอย่างรวดเร็ว

อ้างอิง : Lean Startup : Eric Ries Lean Manufacturing, Agile Development
กระบวนการที่สำคัญ
- Identify Assumptions – ระบุสมมติฐานเริ่มต้นจากการระบุสิ่งที่ทีมเชื่อเกี่ยวกับลูกค้า ปัญหา คุณค่า ตลาด หรือรูปแบบธุรกิจ และพิจารณาว่าสมมติฐานใดมีความสำคัญและมีความเสี่ยงสูงที่สุดหากพิสูจน์แล้วไม่เป็นจริง
- Build – สร้างสิ่งสำหรับทดสอบเป็นการสร้าง Minimum Viable Product หรือ MVP ซึ่งหมายถึงผลิตภัณฑ์หรือต้นแบบที่มีคุณสมบัติเพียงพอสำหรับใช้ทดสอบสมมติฐานและเรียนรู้จากลูกค้า โดยยังไม่จำเป็นต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่สมบูรณ์
- Measure – วัดผลเป็นการนำ MVP หรือการทดลองไปใช้กับกลุ่มลูกค้าเป้าหมายและเก็บข้อมูลที่สามารถสะท้อนพฤติกรรมหรือผลลัพธ์จริง เพื่อพิจารณาว่าสมมติฐานที่ตั้งไว้ได้รับการสนับสนุนหรือไม่
- Learn – เรียนรู้เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลจากการทดลองเพื่อสร้าง Validated Learning หรือการเรียนรู้ที่มีหลักฐานรองรับ และพิจารณาว่าองค์ความรู้ที่ได้รับมีผลต่อแนวคิดผลิตภัณฑ์หรือธุรกิจอย่างไร
- Pivot or Persevere – ปรับทิศทางหรือเดินหน้าต่อหากหลักฐานแสดงว่าแนวทางเดิมไม่เหมาะสม ทีมสามารถ Pivot หรือปรับสมมติฐานและกลยุทธ์บางส่วน แต่หากข้อมูลสนับสนุนแนวทางเดิมก็สามารถ Persevere หรือพัฒนาต่อและเริ่มวงจร Build–Measure–Learn รอบใหม่
การนำไปใช้
- การพัฒนา Startup และธุรกิจใหม่เหมาะสำหรับธุรกิจที่มีความไม่แน่นอนสูงและยังไม่ทราบอย่างชัดเจนว่าผลิตภัณฑ์หรือ Business Model จะได้รับการยอมรับหรือไม่
- การพัฒนาผลิตภัณฑ์ดิจิทัลสามารถสร้าง MVP และปรับปรุงผลิตภัณฑ์ได้รวดเร็วจากข้อมูลพฤติกรรมผู้ใช้งาน
- การทดสอบแนวคิดธุรกิจใหม่ในองค์กรเดิมช่วยให้องค์กรทดลอง Business Idea โดยใช้งบประมาณเริ่มต้นไม่สูงก่อนตัดสินใจลงทุนเต็มรูปแบบ
- การค้นหา Product–Market Fit สามารถใช้วงจรการทดลองเพื่อพิจารณาว่าคุณค่าที่นำเสนอสามารถตอบโจทย์ตลาดเป้าหมายได้จริงหรือไม่
- การทดสอบสมมติฐานของ Business Model เช่น ราคา ช่องทาง รายได้ หรือ Customer Segment ก่อนพัฒนาเป็นธุรกิจเต็มรูปแบบ
ข้อดี
- ช่วยลดการสูญเสียทรัพยากรเนื่องจากทีมทดสอบสมมติฐานก่อนลงทุนพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างเต็มรูปแบบ
- เรียนรู้จากตลาดได้รวดเร็ววงจร Build–Measure–Learn ทำให้องค์กรได้รับ Feedback จากลูกค้าอย่างต่อเนื่อง
- เหมาะกับสถานการณ์ที่มีความไม่แน่นอนสูงเนื่องจากสามารถเปลี่ยนสมมติฐานและกลยุทธ์ตามหลักฐานใหม่ได้
- สนับสนุนวัฒนธรรมการทดลองทำให้องค์กรมองความล้มเหลวของการทดลองเป็นข้อมูลสำหรับการเรียนรู้มากกว่าความผิดพลาดเพียงอย่างเดียว
ข้อเสีย
- MVP อาจถูกเข้าใจผิดว่าเป็นผลิตภัณฑ์คุณภาพต่ำหากทีมลดคุณภาพแทนที่จะลดขอบเขตของสิ่งที่ต้องการทดสอบ
- อาจมุ่งแก้ปัญหาระยะสั้นมากเกินไปหากทดลองเฉพาะสิ่งที่วัดผลได้รวดเร็วโดยไม่ได้เชื่อมโยงกับวิสัยทัศน์ระยะยาว
- ต้องเข้าถึงลูกค้าและข้อมูลได้อย่างต่อเนื่องหากองค์กรไม่สามารถทดลองกับผู้ใช้จริง การเรียนรู้อาจไม่มีคุณภาพเพียงพอ
- ไม่เหมาะกับบางอุตสาหกรรมที่การทดลองมีต้นทุนหรือความเสี่ยงสูงเช่น ระบบความปลอดภัยสูง ยา หรือโครงสร้างพื้นฐาน ซึ่งต้องมีกระบวนการตรวจสอบเพิ่มเติม
4. TRIZ
ที่มาของโมเดล
TRIZ ย่อมาจากภาษารัสเซียที่หมายถึง Theory of Inventive Problem Solving หรือทฤษฎีการแก้ปัญหาเชิงประดิษฐ์คิดค้น เริ่มพัฒนาขึ้นตั้งแต่ช่วงปี ค.ศ. 1946 โดย Genrich Altshuller และผู้ร่วมงานจากการศึกษาสิทธิบัตรและแนวทางการแก้ปัญหาทางเทคนิคจำนวนมาก Altshuller พบว่าสิ่งประดิษฐ์ที่ดูแตกต่างกันจำนวนมากกลับใช้หลักการแก้ปัญหาที่มีรูปแบบซ้ำกัน จึงพัฒนา TRIZ ขึ้นเพื่อทำให้การสร้างแนวคิดเชิงประดิษฐ์เป็นกระบวนการที่เป็นระบบมากขึ้น แทนที่จะอาศัยแรงบันดาลใจหรือการระดมสมองเพียงอย่างเดียว

อ้างอิง : TRIZ : Genrich Altshuller
กระบวนการที่สำคัญ
- Problem Definition – กำหนดปัญหาเริ่มจากการทำความเข้าใจระบบ ปัญหา และผลลัพธ์ที่ต้องการอย่างชัดเจน โดยพิจารณาว่าส่วนประกอบใดของระบบทำงานได้ดี ส่วนใดก่อให้เกิดผลเสีย และสิ่งใดเป็นข้อจำกัดของการปรับปรุง
- Identify Contradiction – ค้นหาความขัดแย้งหลักคิดสำคัญของ TRIZ คือปัญหาเชิงนวัตกรรมจำนวนมากเกิดจาก Contradiction เช่น ต้องการให้ผลิตภัณฑ์แข็งแรงขึ้นแต่ไม่ต้องการให้น้ำหนักเพิ่มขึ้น หรืออยากเพิ่มประสิทธิภาพแต่ไม่ต้องการเพิ่มต้นทุน
- Abstract the Problem – แปลงปัญหาเฉพาะเป็นปัญหาทั่วไปเป็นการนำปัญหาขององค์กรออกจากบริบทเฉพาะ แล้วมองเป็นรูปแบบปัญหาทั่วไป เพื่อค้นหาหลักการแก้ไขที่เคยประสบความสำเร็จในระบบหรืออุตสาหกรรมอื่น
- Apply Inventive Principles – ใช้หลักการสร้างสรรค์เพื่อค้นหาคำตอบ TRIZ มีชุดเครื่องมือหลายรูปแบบ โดยเครื่องมือที่เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย ได้แก่ 40 Inventive Principles ซึ่งใช้กระตุ้นให้ทีมค้นหาแนวทางใหม่ในการแก้ Contradiction โดยไม่จำเป็นต้องเลือกแลกเพียงด้านใดด้านหนึ่ง
- Translate into Specific Solution – นำหลักการกลับมาพัฒนาเป็นคำตอบเฉพาะเมื่อได้แนวคิดในระดับหลักการแล้ว ทีมจะนำกลับมาเชื่อมโยงกับเทคโนโลยี วัสดุ กระบวนการ หรือบริบทขององค์กร เพื่อพัฒนาเป็นแนวทางที่สามารถใช้งานได้จริง
การนำไปใช้
- การแก้ปัญหาทางวิศวกรรมและเทคนิคเหมาะสำหรับปัญหาที่มีข้อจำกัดหลายด้านและการปรับปรุงสิ่งหนึ่งอาจทำให้อีกสิ่งหนึ่งแย่ลง
- การพัฒนาผลิตภัณฑ์และกระบวนการใหม่ช่วยค้นหาหลักการหรือวิธีแก้ปัญหาที่แตกต่างจากแนวทางเดิมขององค์กร
- การลด Technical Trade-off สามารถใช้ค้นหาแนวคิดที่ช่วยให้องค์กรไม่จำเป็นต้องยอมเสียคุณสมบัติหนึ่งเพื่อให้ได้อีกคุณสมบัติหนึ่งเสมอไป
- การปรับปรุงประสิทธิภาพของเครื่องจักรหรือระบบเหมาะสำหรับปัญหาที่สามารถอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบและข้อจำกัดได้อย่างชัดเจน
- การสร้างนวัตกรรมเชิงเทคนิคที่ต้องการความแตกต่างสูงช่วยให้ทีมขยายแนวคิดออกจากประสบการณ์หรือความเชี่ยวชาญเดิมของตนเอง
ข้อดี
- เป็นการสร้างสรรค์อย่างเป็นระบบช่วยลดการพึ่งพาการระดมสมองหรือแรงบันดาลใจเพียงอย่างเดียว
- เหมาะกับการแก้ปัญหาที่มี Contradiction ซึ่งวิธีแก้ปัญหาทั่วไปอาจลงเอยด้วยการประนีประนอมระหว่างสองคุณสมบัติ
- ช่วยนำองค์ความรู้จากสาขาอื่นมาใช้เพราะหลักคิดของ TRIZ คือการเปลี่ยนปัญหาเฉพาะให้เป็นรูปแบบทั่วไปก่อนค้นหาคำตอบ
- สามารถสร้างแนวคิดที่แตกต่างจากแนวทางเดิมโดยเฉพาะปัญหาทางวิศวกรรม ผลิตภัณฑ์ และเทคโนโลยี
ข้อเสีย
- มีแนวคิดและเครื่องมือค่อนข้างซับซ้อนผู้ใช้งานจำเป็นต้องได้รับการฝึกฝนก่อนที่จะนำ TRIZ ขั้นสูงไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- เหมาะกับปัญหาเชิงเทคนิคมากกว่าปัญหาเชิงอารมณ์หรือพฤติกรรมมนุษย์จึงอาจไม่ตอบโจทย์งานบริการหรือ Customer Experience หากใช้เพียงเครื่องมือนี้
- การแปลงปัญหาเป็น Contradiction ต้องอาศัยทักษะหากนิยามความขัดแย้งไม่ถูกต้อง อาจนำไปสู่แนวทางแก้ไขที่ไม่ตรงประเด็น
- มีศัพท์เฉพาะจำนวนมากซึ่งอาจทำให้ทีมที่ไม่คุ้นเคยรู้สึกว่าเครื่องมือเข้าถึงได้ยากเมื่อเทียบกับ Design Thinking หรือ BMC
5. Business Model Canvas (BMC)
ที่มาของโมเดล
Business Model Canvas หรือ BMC เป็นเครื่องมือสำหรับอธิบาย ออกแบบ และพัฒนารูปแบบธุรกิจ ซึ่งพัฒนาจากงานของ Alexander Osterwalder และได้รับการเผยแพร่อย่างแพร่หลายผ่านหนังสือBusiness Model Generation ที่เขียนร่วมกับ Yves Pigneur แนวคิดสำคัญคือการทำให้ Business Model ที่มีองค์ประกอบซับซ้อนสามารถมองเห็นได้ในภาพเดียวผ่านองค์ประกอบหลัก 9 ส่วน เครื่องมือนี้สามารถใช้ได้ทั้งกับธุรกิจใหม่และองค์กรเดิม เพื่อวิเคราะห์รูปแบบธุรกิจปัจจุบัน ออกแบบรูปแบบธุรกิจใหม่ ท้าทายสมมติฐานเดิม และปรับเปลี่ยน Business Model ให้เหมาะสมกับตลาดที่เปลี่ยนแปลง
แอบขายของหน่อยนะคะ เก๋มีคอร์สออนไลน์สอนผ่าน เวปไซต์
ที่ลิงค์นี้เลยค่ะ https://www.skilllane.com/courses/search?q=%E0%B8%A8%E0%B8%A8%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B2

อ้างอิง : Business Model Canvas : Alexander Osterwalder & Yves Pigneur
กระบวนการที่สำคัญ
- Customer Segments – กลุ่มลูกค้าระบุว่าองค์กรต้องการสร้างคุณค่าให้กับลูกค้ากลุ่มใด กลุ่มใดเป็นลูกค้าหลัก และแต่ละกลุ่มมีความต้องการหรือพฤติกรรมแตกต่างกันอย่างไร
- Value Propositions – คุณค่าที่นำเสนอระบุว่าสินค้าหรือบริการขององค์กรช่วยแก้ปัญหา ตอบสนองความต้องการ หรือสร้างประโยชน์ที่มีคุณค่าให้กับลูกค้าแต่ละกลุ่มอย่างไร
- Channels – ช่องทางอธิบายวิธีที่องค์กรสื่อสาร เข้าถึง ขาย ส่งมอบสินค้าและบริการ รวมถึงให้บริการหลังการขายกับลูกค้า
- Customer Relationships – ความสัมพันธ์กับลูกค้าระบุรูปแบบความสัมพันธ์ที่องค์กรต้องการสร้างและรักษากับลูกค้า เช่น การให้บริการส่วนบุคคล การบริการด้วยตนเอง ระบบสมาชิก หรือชุมชนลูกค้า
- Revenue Streams – กระแสรายได้ระบุว่าองค์กรสร้างรายได้จากคุณค่าที่มอบให้ลูกค้าด้วยวิธีใด เช่น การขายสินค้า ค่าบริการ ค่าสมาชิก ค่าเช่า หรือค่าธรรมเนียมการใช้งาน
- Key Resources – ทรัพยากรหลักระบุทรัพยากรสำคัญที่ทำให้ Business Model สามารถทำงานได้ เช่น บุคลากร เงินทุน เทคโนโลยี เครื่องจักร ข้อมูล แบรนด์ หรือทรัพย์สินทางปัญญา
- Key Activities – กิจกรรมหลักระบุกิจกรรมสำคัญที่องค์กรต้องดำเนินการเพื่อสร้างและส่งมอบ Value Proposition ให้แก่ลูกค้า รวมถึงกิจกรรมที่สนับสนุนการสร้างรายได้
- Key Partnerships – พันธมิตรหลักระบุองค์กรหรือบุคคลภายนอกที่มีบทบาทสำคัญต่อการดำเนิน Business Model เช่น Supplier พันธมิตรด้านเทคโนโลยี ช่องทางจัดจำหน่าย หรือ Strategic Partner
- Cost Structure – โครงสร้างต้นทุนระบุต้นทุนสำคัญที่เกิดจากการดำเนิน Business Model เพื่อประเมินว่ารูปแบบธุรกิจสามารถสร้างคุณค่าและรายได้อย่างคุ้มค่าหรือไม่
การนำไปใช้
- การออกแบบ Business Model สำหรับธุรกิจใหม่ช่วยให้ผู้ประกอบการมองเห็นองค์ประกอบสำคัญของธุรกิจตั้งแต่ลูกค้า คุณค่า รายได้ ไปจนถึงทรัพยากรและต้นทุน
- การพัฒนา Business Model ของนวัตกรรมใหม่สามารถใช้ตรวจสอบว่านวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นจะสร้างคุณค่า ส่งมอบคุณค่า และสร้างรายได้ในรูปแบบใด
- การวิเคราะห์ Business Model ปัจจุบันช่วยให้องค์กรเห็นจุดแข็ง ช่องว่าง และความเชื่อมโยงขององค์ประกอบธุรกิจในภาพเดียว
- การออกแบบ Alternative Business Model สามารถสร้าง Canvas หลายแบบเพื่อเปรียบเทียบทางเลือก ก่อนนำสมมติฐานสำคัญไปทดลอง
- การสื่อสารแนวคิดธุรกิจกับทีมและผู้บริหารเนื่องจาก BMC แสดงองค์ประกอบสำคัญในหน้าเดียว จึงช่วยสร้างความเข้าใจร่วมกันได้รวดเร็ว
ข้อดี
- ทำให้เห็นภาพรวมของธุรกิจในหน้าเดียวช่วยลดความซับซ้อนของ Business Model และทำให้ทีมเห็นความเชื่อมโยงระหว่างองค์ประกอบต่าง ๆ
- เข้าใจและนำไปใช้ได้ง่ายสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการประชุม Workshop หรือระดมความคิดเห็นร่วมกันระหว่างหลายหน่วยงาน
- ช่วยให้ทดลอง Business Model หลายทางเลือกได้รวดเร็วโดยไม่จำเป็นต้องเขียน Business Plan ฉบับสมบูรณ์ตั้งแต่เริ่มต้น
- ใช้ร่วมกับเครื่องมืออื่นได้ดีเช่น Design Thinking, Value Proposition Canvas และ Lean Startup เพื่อเชื่อมโยงจากความต้องการลูกค้าไปสู่การทดลองรูปแบบธุรกิจ
ข้อเสีย
- เป็นเพียงภาพรวมและไม่ได้ลงรายละเอียดเชิงลึกหากต้องประเมินการเงิน กลยุทธ์ การปฏิบัติการ หรือความเสี่ยง ยังจำเป็นต้องใช้เครื่องมืออื่นเพิ่มเติม
- สิ่งที่เขียนใน Canvas ยังเป็นสมมติฐานการกรอก BMC ไม่ได้หมายความว่า Business Model นั้นได้รับการพิสูจน์แล้ว จึงจำเป็นต้องนำไปทดสอบกับตลาดจริง
- ไม่ได้แสดงการแข่งขันและสภาพแวดล้อมภายนอกโดยตรงจึงควรใช้ร่วมกับเครื่องมือวิเคราะห์ เช่น PESTEL, Five Forces หรือ Competitor Analysis
- อาจทำให้ Business Model ดูง่ายกว่าความเป็นจริงหากทีมมุ่งเพียงกรอกข้อมูลให้ครบ 9 ช่อง แต่ไม่ได้วิเคราะห์ความสัมพันธ์และความเป็นไปได้ของแต่ละองค์ประกอบ
แอบขายของหน่อยนะคะ เก๋มีคอร์สออนไลน์สอนผ่าน เวปไซต์ https://www.skilllane.com สนใจกดที่รูป หรือกดที่นี่ เพื่อไปดูหลักสูตรได้เลยค่ะ
กตที่นี่ หลักสูตร Business model canvas and Value creation เพื่อเข้าลิงค์ไปดูหลักสูตรได้เลยค่ะ
6. Double Diamond Model
ที่มาของโมเด
Double Diamond model เป็นกรอบกระบวนการออกแบบและนวัตกรรมที่พัฒนาและเผยแพร่โดย Design Council แห่งสหราชอาณาจักร โดยนำเสนอภาพของกระบวนการออกแบบในรูปเพชรสองรูปเชื่อมต่อกัน เพื่ออธิบายการสลับระหว่างการคิดแบบขยายทางเลือกหรือ Divergent Thinking กับการคิดแบบคัดกรองและมุ่งเน้นหรือ Convergent Thinking กรอบนี้ช่วยให้เห็นว่าก่อนที่จะรีบหาคำตอบ องค์กรควรใช้เวลาสำรวจและกำหนดปัญหาให้ถูกต้องก่อน จากนั้นจึงเปิดกว้างเพื่อพัฒนาทางเลือกและคัดเลือกแนวทางที่เหมาะสมที่สุดไปดำเนินการ

อ้างอิง : Double Diamond model : Design Council
กระบวนการที่สำคัญ
- Discover – ค้นหาและสำรวจเป็นช่วงของการเปิดกว้างเพื่อรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับปัญหา ผู้ใช้ สภาพแวดล้อม และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โดยยังไม่รีบสรุปว่าปัญหาคืออะไร จุดมุ่งหมายคือการทำให้ทีมเห็นบริบทและมุมมองที่หลากหลายมากที่สุด
- Define – กำหนดประเด็นสำคัญเป็นการนำข้อมูลจำนวนมากจากขั้น Discover มาวิเคราะห์ จัดกลุ่ม และสังเคราะห์ เพื่อระบุว่าปัญหาหรือโอกาสที่องค์กรควรให้ความสำคัญคือเรื่องใด และกำหนดโจทย์สำหรับการพัฒนาให้ชัดเจน
- Develop – พัฒนาแนวทางแก้ปัญหาเป็นช่วงของการเปิดทางเลือกอีกครั้ง โดยทีมสร้างแนวคิดและพัฒนาวิธีแก้ปัญหาในหลายรูปแบบ อาจมีการสร้าง Prototype การทดลอง และการทำงานร่วมกับผู้ใช้หรือผู้เชี่ยวชาญ เพื่อเปรียบเทียบแนวทางต่าง ๆ ก่อนตัดสินใจ
- Deliver – ส่งมอบและนำไปใช้เป็นการคัดเลือกและพัฒนาแนวทางที่มีศักยภาพมากที่สุด ก่อนนำไปทดสอบ ปรับปรุง และเตรียมพร้อมสำหรับการนำไปใช้งานจริง กระบวนการอาจยังมีการย้อนกลับไปปรับแก้เมื่อพบข้อมูลใหม่จากการทดลอง
การนำไปใช้
- การค้นหาปัญหาก่อนเริ่มโครงการนวัตกรรมเหมาะอย่างยิ่งเมื่อองค์กรเห็นเพียงอาการของปัญหา แต่ยังไม่ทราบสาเหตุหรือโจทย์ที่ควรแก้ไข
- การออกแบบผลิตภัณฑ์และบริการใหม่ช่วยให้ทีมแยกช่วงของการทำความเข้าใจปัญหาออกจากช่วงของการพัฒนาวิธีแก้ไขอย่างชัดเจน
- การปรับปรุง Customer Experience สามารถใช้สำรวจประสบการณ์ลูกค้า กำหนด Pain Point ที่สำคัญ และพัฒนาประสบการณ์รูปแบบใหม่อย่างเป็นระบบ
- การแก้ปัญหาที่มีผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายกลุ่มเหมาะกับโครงการภาครัฐ บริการสาธารณะ หรือปัญหาองค์กรที่จำเป็นต้องรับฟังหลายมุมมอง
ข้อดี
- ช่วยป้องกันการรีบแก้ปัญหาผิดเรื่องเพราะกำหนดให้ทีมสำรวจและทำความเข้าใจปัญหาก่อนเข้าสู่การพัฒนาแนวทางแก้ไข
- เห็นการคิดแบบ Divergent และ Convergent อย่างชัดเจนทำให้ทีมเข้าใจว่าเมื่อใดควรเปิดกว้างและเมื่อใดควรคัดเลือกหรือตัดสินใจ
- โครงสร้างเข้าใจง่ายและสื่อสารได้สะดวกภาพเพชรสองรูปทำให้สามารถอธิบายกระบวนการนวัตกรรมให้บุคลากรจากหลายสายงานเข้าใจร่วมกันได้
- สามารถใช้ร่วมกับเครื่องมืออื่นได้ง่ายเช่น Design Thinking, Customer Journey, Prototyping หรือ Systems Thinking
ข้อเสีย
- เป็นกรอบระดับภาพรวมมากกว่าเครื่องมือปฏิบัติผู้ใช้งานยังต้องเลือกเครื่องมือย่อยเพิ่มเติมสำหรับแต่ละขั้นตอน
- อาจทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นกระบวนการเส้นตรงหากยึดภาพโมเดลอย่างเคร่งครัด ทั้งที่การทำงานจริงสามารถย้อนกลับระหว่างขั้นตอนได้
- ไม่ได้กำหนดเกณฑ์ด้านธุรกิจหรือการลงทุนโดยตรงจึงอาจต้องใช้ร่วมกับเครื่องมืออื่นเมื่อพัฒนาโครงการเชิงพาณิชย์
ตารางเปรียบเทียบ Design Thinking, Double Diamond, Stage-Gate, Lean Startup, TRIZ และ BMC
|
เครื่องมือ / กระบวนการ |
1. เหมาะกับโจทย์แบบใด |
2. เหมาะกับช่วงใดของนวัตกรรม |
3. จุดเน้นหลัก |
4. ระดับการควบคุมและความยืดหยุ่น |
|
Design Thinking |
โจทย์ที่ยังไม่เข้าใจลูกค้าหรือความต้องการที่แท้จริง |
ช่วงค้นหาปัญหาและพัฒนาแนวคิด |
เข้าใจผู้ใช้ สร้างแนวคิด และทดสอบต้นแบบ |
ยืดหยุ่นสูงสามารถย้อนกลับและปรับแนวคิดได้ตลอด |
|
Double Diamond |
โจทย์ที่ยังไม่ชัดว่าปัญหาที่ควรแก้คืออะไร |
ช่วงค้นหาและกำหนดปัญหา จนถึงพัฒนาแนวทางแก้ไข |
เปิดกว้างเพื่อค้นหา แล้วคัดกรองเพื่อหาคำตอบที่เหมาะสม |
ยืดหยุ่นสูง–ปานกลางมีโครงสร้างชัดแต่สามารถวนกลับได้ |
|
Stage-Gate |
โครงการที่มีการลงทุนสูง ความเสี่ยงสูง หรือมีหลายฝ่ายเกี่ยวข้อง |
ช่วงพัฒนา ทดสอบ และนำออกสู่ตลาด |
ควบคุมโครงการ การลงทุน ความเสี่ยง และการตัดสินใจ |
ควบคุมสูงมี Gate สำหรับอนุมัติ เดินหน้า ปรับ หรือยุติโครงการ |
|
Lean Startup |
โจทย์ที่มีความไม่แน่นอนสูง และต้องการพิสูจน์ว่าตลาดต้องการจริงหรือไม่ |
ช่วงทดลองแนวคิดและค้นหา Product–Market Fit |
ทดลองสมมติฐาน เรียนรู้จากตลาด และปรับอย่างรวดเร็ว |
ยืดหยุ่นสูงมากเน้นรอบทดลองสั้นและปรับทิศทางได้รวดเร็ว |
|
TRIZ |
ปัญหาเชิงเทคนิค วิศวกรรม หรือข้อขัดแย้งที่วิธีเดิมแก้ไม่ได้ |
ช่วงแก้ปัญหาและสร้างแนวคิดเชิงเทคนิค |
แก้ Contradiction และสร้าง Solution อย่างเป็นระบบ |
มีโครงสร้างปานกลาง–สูงใช้หลักการและเครื่องมือเฉพาะในการแก้ปัญหา |
|
Business Model Canvas (BMC) |
ต้องการออกแบบหรือทบทวนว่าธุรกิจจะสร้าง ส่งมอบ และสร้างรายได้จากคุณค่าอย่างไร |
ช่วงออกแบบและตรวจสอบ Business Model |
ลูกค้า คุณค่า รายได้ ทรัพยากร และองค์ประกอบธุรกิจ |
ยืดหยุ่นสูงสามารถสร้างและเปรียบเทียบ Business Model หลายรูปแบบได้ |
4 คำถามที่ผู้บริหารควรถามก่อนเลือกใช้
- เรากำลังแก้ปัญหาอะไร? ปัญหาลูกค้า ปัญหาธุรกิจ ปัญหาเทคนิค หรือปัญหาการบริหารโครงการ
- ตอนนี้โครงการอยู่ช่วงไหน? กำลังค้นหาปัญหา สร้างแนวคิด ทดลองตลาด หรือพัฒนาเพื่อขยายผล
- สิ่งที่ต้องการเรียนรู้หรือตัดสินใจคืออะไร? ต้องการเข้าใจลูกค้า พิสูจน์สมมติฐาน แก้ปัญหาเทคนิค ออกแบบ Business Model หรือควบคุมการลงทุน
- องค์กรต้องการความยืดหยุ่นหรือการควบคุมมากเพียงใด? งานที่ยังไม่แน่นอนควรเปิดพื้นที่ให้ทดลอง ส่วนโครงการลงทุนสูงควรมีระบบประเมินและอนุมัติที่ชัดเจน
ตามความคิดเห็นของอาจารย์เก๋ จากประสบการณ์การเป็นวิทยากร ที่ปรึกษา และการประเมินองค์กรด้านนวัตกรรมหลายแห่ง องค์กรไม่จำเป็นต้องใช้กระบวนการพัฒนานวัตกรรมเพียงรูปแบบเดียวกับทุกโครงการ แต่ควรมีกระบวนการอย่างน้อย 2 ระดับ เพื่อให้เหมาะสมกับขนาด ความเสี่ยง และทรัพยากรที่ใช้ในแต่ละโครงการ เช่น
- โครงการนวัตกรรมขนาดใหญ่ที่ต้องใช้เงินลงทุนสูง ใช้ทรัพยากรจำนวนมาก มีความเสี่ยงสูง หรือมีหลายหน่วยงานเกี่ยวข้อง ควรใช้กระบวนการที่มีการกลั่นกรองและมีจุดตัดสินใจอย่างเป็นระบบ เช่น Stage-Gate เพื่อประเมินความเป็นไปได้ ความเสี่ยง และความคุ้มค่าก่อนอนุมัติการลงทุนในแต่ละขั้น ช่วยลดโอกาสเกิดความผิดพลาดและความเสียหายจากการลงทุน
- โครงการปรับปรุงหรือพัฒนาขนาดเล็กภายในองค์กรที่ต้องการความรวดเร็ว มีการเปลี่ยนแปลงบ่อย ใช้งบประมาณไม่สูง และสามารถทดลองได้ ควรใช้กระบวนการที่เรียบง่ายและมีความยืดหยุ่น เช่น Lean Startup หรือ Design Thinking เพื่อให้ทีมสามารถทดลอง เรียนรู้ และปรับปรุงแนวทางได้อย่างรวดเร็ว โดยไม่ต้องมีขั้นตอนอนุมัติที่ซับซ้อนเกินความจำเป็น
หลักสำคัญคือ“เลือกกระบวนการให้เหมาะกับขนาดและความเสี่ยงของโครงการ”เพราะหากนำกระบวนการที่ง่ายเกินไปไปใช้กับโครงการขนาดใหญ่ องค์กรอาจประเมินความเสี่ยงไม่รอบด้านและเกิดความเสียหายจากการลงทุนได้ ในทางกลับกัน หากนำกระบวนการที่ซับซ้อนและมีขั้นตอนมากไปใช้กับโครงการขนาดเล็ก จะทำให้เสียเวลา เพิ่มภาระงาน และอาจทำให้บุคลากรรู้สึกว่าการทำนวัตกรรมเป็นเรื่องยุ่งยาก ส่งผลให้นวัตกรรมเกิดขึ้นได้ยากในองค์กร
อีกอย่างหนึ่งนะคะ องค์กรอาจจะคิดขั้นตอนของกระบวนการพัฒนานวัตกรรม (Innovation Process) หรือ กระบวนการปรับปรุง (Improvement Process) ขึ้นมาเองก็ได้ ตามความเหมาะสมของธุรกิจ อุตสาหกรรม และความจำเป็น ไม่จำเป็นต้องใช้กระบวนการข้างบนก็ได้ค่ะ แต่ถ้าองค์กรเรายังไม่มีคนที่เข้าใจเรื่องของการพัฒนานวัตกรรมหรือยังไม่มีหน่วยงานด้านนวัตกรรมโดยตรง การใช้แนวทางของกระบวนการนวัตกรรมด้านบนเป็นไกด์ไลน์ก็จะทำให้เป็นระบบมากขึ้นค่ะ
กระบวนการการพัฒนานวัตกรรมที่อาจารย์เขียนมาข้างบน เป็นกระบวนการที่ค่อนข้างเป็นที่รู้จักและใช้กันอย่างแพร่หลาย ถ้าองค์กรใช้กระบวนการด้านบน เวลาที่มีการพัฒนาร่วมกับพันธมิตร หรือ partner ภายนอก การพัฒนานวัตกรรมร่วมกันก็จะง่ายขึ้น เพราะคุยภาษาเดียวกันค่ะ
อาจารย์เก๋หวังว่า บทความจะมีประโยชน์ให้กับผู้บริหาร คนทำงาน และองค์กรต่างๆนะคะ หากองค์กรต้องการวางกระบวนการพัฒนานวัตกรรม สร้างทีม Innovation Coach หรือพัฒนาบุคลากรให้สามารถเปลี่ยนปัญหาเป็นโครงการนวัตกรรม อาจารย์เก๋ ศศิมา สุขสว่าง ให้บริการอบรม สัมมนา โค้ช และให้คำปรึกษา เช่น
- หลักสูตร Creative Thinking and Innovation Development
- หลักสูตร Design Thinking for Innovation Development
- หลักสูตร Creative Problem Solving and Decision Making
- หลักสูตร Innovation Mindset
- หลักสูตร Innovation Coaching for Leaders
- หลักสูตร Business Model Canvas and Value Creation
- การพัฒนา Innovation Process และ Innovation Pipeline
- การจัดทำ Innovation Strategy, Roadmap และ Innovation KPI
- การพัฒนาองค์กรนวัตกรรม
- การให้คำปรึกษาระบบการจัดการนวัตกรรมตาม ISO 56001
องค์กรสามารถติดต่ออาจารย์เก๋และบริษัท HCD Innovation Co., Ltd. เพื่อออกแบบหลักสูตรและ Innovation Process ให้เหมาะกับโจทย์ ประเภทธุรกิจ ระดับความพร้อม และเป้าหมายขององค์กร โดยศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่www.sasimasuk.com
................................
ติดต่อวิทยากรสัมมนาอบรม In-House training ด้านความคิดสร้างสรรค์ การพัฒนานวัตกรรม หรือติดตามบทความ ได้ที่

อ.ศศิมา สุขสว่าง (เก๋)อาจารย์ศศิมา สุขสว่าง -อ.เก๋
บริษัทเอชซีดี อินโนเวชั่น จำกัด
Email : sasimasuk.com@gmail.com
Line ID : sasimasuk.com หรือเบอร์โทร. 0815609994
Website: http://www.sasimasuk.com/
FB: https://www.facebook.com/CreativetoInnovation/
Tel: 081-5609994
Youtube: https://www.youtube.com/innoinninecreativetoinnovation
-
สวัสดีค่ะยินดีต้อนรับเข้าสู่บริษัท HCD Innovation CO.;Ltd. หรือ Human Creativity Development (HCD) Innovation พื้นที่เล็กๆที่อ.ศศิมา สุขสว่าง(อ.เก๋) แบ่งปันและแลกเปลี่ยนมุมมอง ประส...
-
หลักสูตรการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการ ของ Sasimasuk.com ที่เป็นหลักสูตรมาตรฐานและจัดบรรยายใน In-House Training มี 8 หลักสูตรดังรายละเอียดด้านล่าง และสามารถปรับเปลี่ยนให้เข้ากับความต้อ...
-
จากประสบการที่เก๋ไปเป็นที่ปรึกษา วิทยากร และโค้ชในเรื่องของการพัฒนานวัตกรรมให้กับหลายๆบริษัทที่ผ่านมา พบว่า อุปสรรคที่สำคัญอย่างหนึ่งในการพัฒนานวัตกรรมในองค์กรให้เกิดขึ้นได้จริงอย่...
-
ความคิดเชิงนวัตกรรมเป็นอีกความจำเป็นหนึ่งที่จำเป็นต้องมีการพัฒนาบุคคลากรในองค์กร เพื่อเตรียมพร้อมในการพัฒนาองค์กรเติบโต และสร้างมูลค่าทางธุรกิจของบริษัทให้เติบโต บริษัทที่มีการพัฒน...
-
ที่ผ่านมา โดยกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม ได้มอบหมายให้ สถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอ ดำเนินกิจกรรมสร้างนักออกแบบ Innoneering designers ยุคใหม่ ภายใต้โครงการยกระดับผลิตภัณ...
-
ความคิดสร้างสรรค์ที่ดี จะช่วยสร้างความแตกต่างให้กับคู่แข่งทางธุรกิจ ช่วยให้เกิดแนวทางการแก้ปัญหาและพัฒนามูลค่าทางธุรกิจให้กับองค์กร สามารถแข่งขันกับโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร...
-
เนื่องจากในปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของ เทคโนโลยี การแข่งขัน สภาพแวดล้อมทางธุรกิจ เศรษฐกิจ ทั้งภายในและภายนอกองค์กร ทำให้องค์กรต่างๆ ได้รับผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญ สถานการณ...
-
ก๋อยากแบ่งปันเรื่องของคำจำกัดความของคำว่า "นวัตกรรม (Innovation)" เพราะเวลาที่ไปเป็นที่ปรึกษาหรือวิทยากรตามบริษัทต่างๆ ก่อนที่จะเริ่มพัฒนาผลิตภัณฑ์และนวัตกรรม ก็มักจะทำความเข้าใจเร...
-
คุณค่า(Value Creation) ของนวัตกรรม ส่วนประกอบที่สำคัญอีกอย่างของนวัตกรรม (Innovation) คือ ต้องมีคุณค่า(Value Creation) และมีประโยชน์ต่อผู้อื่น เศรษฐกิจและสังคม หากไม่สามารถสร้างคุณ...
-
หลายคนที่ไม่กล้าคิดนวัตกรรม เพราะคิดว่า นวัตกรรม ต้องมีความใหม่ระดับโลก เป็นเรื่องของผู้บริหาร หัวหน้า เรื่องของคนเก่ง เรื่องของวิศวกร ที่จะคิดได้ หากแต่ตามมาตรฐาน BRITISH STANDAR...
-
วามคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรมเป็นอีกความจำเป็นหนึ่งที่ช่วยองค์กรเติบโต และสร้างมูลค่าทางธุรกิจของบริษัทให้เติบโตด้วย บริษัทที่มีการพัฒนาพนักงานให้มีความคิดสร้างสรรค์อย่างต่อเนื่อง จะ...
-
ในปัจจุบันเป็นยุคของการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีและนวัตกรรมอย่างรวดเร็วและผกผัน (Disruptive Innovation) การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีทำให้ทุกองค์กรต้องมีการปรับเปลี่ยนแนวทางไปสู่องค์กรท...
-
ก่อนพูดถึง องค์ประกอบของนวัตกรรม ด้วย VIN model for Innovation นั้น เก๋ขอทบทวนนิดนึงนะคะ ว่า "นวัตกรรม คืออะไร" คำจำกัดความ คือ"นวัตกรรม (Innovation)" คือ การใช้ความคิดสร้างสรรค์เ...
-
Agile แนวคิดการทำงานในยุค Digital Transformation ช่วงนี้หลายๆคนอาจจะได้ยินคำว่า Agile (อ่านว่า เอไจล์ หรือ อะจาล์ว) บ่อยขึ้น เพราะหลายๆองค์กรเอาแนวคิดนี้ เข้าไปประยุกต์ใช้ในองค์กรเ...
-
เก๋เป็นคนที่ชอบในเรื่องของนวัตกรรมและการวิจัยพัฒนาสิ่งใหม่ๆมาก เหตุผลหนึ่งคือชอบจินตนาการ คิดทำสิ่งใหม่ๆ ค้นคว้าวิจัย งานที่ผ่านมาก็จะทำงานในสายงานด้านวิศวกรวิจัยพัฒนามาตลอด หนังส...
-
เก๋เริ่มทำงานเป็นวิศวกรด้านวิจัยพัฒนาตั้งแต่บริษัทที่ 2 บริษัทแรกเป็นการทำงานด้านการทดสอบ (testing) ทำไปช่วงแรกก็สนุกดี แต่พอทำไปเรื่อยๆเริ่มรู้สึกว่า งานซ้ำเหมือนเดิม เพราะการทดสอ...
-
"Business Model Canvas (BMC)" หรือ "แบบจำลองธุรกิจ" หรือ "ผืนผ้าใบแบบจำลองธุรกิจ" เป็นเครื่องมือทันสมัยที่รวบเอาแผนธุรกิจแบบยาวๆมาไว้ในหน้าเดียว เพื่อให้เห็นภาพรวมของธุรกิจก่อนที่จ...
-
ตลอดชีวิตการทำงานของ อ.เก๋ ตั้งแต่เรียนจบ ได้ทำงาน R&D Engineer มาโดยตลอด จนปัจจุบัน เป็นวิทยากรความคิดสร้างสรรค์และพัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรม เลยอยากจะแบ่งปันเรื่องราวของการความคิ...
-
เก๋ได้มีโอกาสดูคลิบยูทูปสั้นๆเรื่องหนึ่ง ดูแล้วสะท้อนความเป็นจริงในสังคมเราเป็นอย่างมาก เป็นคลิบที่ทำโดย Daniel Martínez Lara และ Rafa Cano Méndez กดที่รูปภาพเพื่อดูคลิปค่ะ ที่มา ...
-
โมเดลการเรียนรู้แบบ 70:20:10 นั้น ก่อตั้งขึ้นโดยนักเขียนMorgan McCall, Michael Lombardo และ Robert Eichingerในความร่วมมือกับ(partnership) กับ Centre for Creative Leadership และถือว...
-
การคิดเชิงวิเคราะห์ (Analytical Thinking)หมายถึง ความสามารถในการคิดจำแนกแจกแจงองค์ประกอบต่างๆ ของข้อมูลหรือปัญหาต่างๆออกเป็นประเด็นย่อยๆ ในหลายๆแง่มุม รวมทั้งการหาความสัมพันธ์ระหว่...
-
สมัยที่ผู้เขียนเริ่มงานเป็นวิศวกรใหม่ๆนั้น ได้มาทำงานด้านการตรวจสอบคุณภาพ ต่อมาก็มาทำงานด้านการวิจัยพัฒนา เครื่องมือที่ใช้ง่ายๆในตอนนั้น คือ PDCA ของปู่เดมมิ่ง หรือ ดับเบิ้ลยู เอ็ด...
-
การระดมสมองหรือการระดมความคิด (Brainstorm)เพื่อปลุกไอเดียสร้างสรรค์ เป็นเทคนิคหนึ่งที่นิยมนำมาใช้ในการระดมความคิดเพื่อหาไอเดียสร้างสรรค์ไหม่ๆ หรือใช้ในระดมความคิดเพื่อแก้ไขปัญหา จา...
-
เทคนิค ATTRIBUTE LISTING วิธีนี้มาจาก Michael Morgan เป็นเทคนิคที่ใช้ list รายการคุณลักษณะ เหมือนหัวหอมที่ปอกเปลือกไปทีละชั้นๆจนถึงข้างใน ถ้าใช้ในการคิดสร้างสรรค์ เป็นการ list คุณล...
-
Biomimicry มาจากภาษากรีกคำว่า 'Bios' เเปลว่า ‘ชีวิต’ และ 'Mimic' มีความหมายว่า ‘ลอกเลียนแบบ’ดังนั้น เทคนิค Biomimicry เป็นเทคนิคที่ใช้การเลียนแบบสิ่งมีชีวิตในธรรมชาติมาคิดประดิษฐ์...
-
เทคนิคคิดสร้างสรรค์ปั้นนวัตกรรมด้วย Challenge Assumptions เป็นการท้าทายกับสมมุติฐานต่างๆ เป็นเทคนิคที่ใช้การตั้งคำถามกับสิ่งต่างๆในทุกๆวัน เพื่อสร้างสรรค์มุมมองใหม่ๆในหัวข้อที่นำมา...
-
Brainwriting 6-3-5 เป็นการระดมสมองอีกรูปแบบหนึ่งที่มีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาที่อาจเกิดขึ้นจากการระดมความคิดแบบองค์รวม จากการมีส่วนร่วมแบบไม่สม่ำเสมอของสมาชิกบางคน บางคนอาจจะพูด...
-
ตามประสบการณ์และข้อมูลที่เก๋ได้รับทราบและค้นคว้ามาเพิ่มเติม ในช่วง 4-5 ปีที่ผ่าน ประเทศต่างๆในเอเชีย รวมทั้งในยุโรปเองนั้น ไม่เว้นแม้แต่ประเทศไทย ที่คนรุ่นใหม่ มีลูกยาก หรือบางครอบ...
-
ในช่วงที่ผ่านมา เก๋ได้ไปเป็นวิทยากร และ ที่ปรึกษา ในองค์กรเอกชน SMEs ภาครัฐ หลายองค์กร และได้คิดกิจกรรม Workshop ขึ้นมากิจกรรมหนึ่ง ซึ่งกิจกรรมนี้ หลังจากทำเสร็จ ได้มีหลายๆบริษัทได...
-
ความคิดสร้างสรรค์เป็นความจำเป็นของธุรกิจที่ต้องส่งเสริมพนักงานให้มีทักษะนี้ เพื่อให้องค์กรสามารถแก้ปัญหาที่ซับซ้อนได้ มีการพัฒนากลยุทธ์ใหม่ ๆ และผลักดันการเปลี่ยนแปลงภายในองค์กร เพ...
-
การถามคำถามดีๆ จะทำให้ได้คำตอบดีๆได้ เพื่อนำไปแก้ไขปัญหา และพัฒนานวัตกรรมได้ หากเรามีการฝึกตอบปัญหาจากประสบการณ์ ความรู้ และทักษะที่มีอยู่ รวมทั้งขวนขวายหาความรู้อยู่เสมอ เพื่อตอบค...
-
SCAMPER- Osborn's Idea Stimulation checklists เป็นเทคนิคที่พัฒนาขึ้นมาโดย อเล็กซ์ ออสบอร์น (Alex Osborn) เป็นเครื่องมือง่ายๆในการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์และพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ โดยวิธี...
-
ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ แนวคิดที่สำคัญมากเป็นอันดับต้นๆ คือผลิตภัณฑ์นั้นสามารถแก้ไขปัญหาให้ลูกค้า หรือตอบสนองต่อความคาดหวัง ความจำเป็นเเละความต้องการของลูกค้าได้ รวมทั้งมีอะไรบางอย่างท...
-
โครงการพระราชดำริ "ฝนหลวง : The Royal Rainmaking Project" Innovation หรือ นวัตกรรม ซึ่งเป็นฟันเฟืองสำคัญที่ช่วยส่งเสริมจาก เศรษฐกิจฐานความรู้ (Knowledge Economy) และ เศรษฐกิจเชิงสร...
-
เก๋ได้ไปสัมมนา Innovation Conference ที่มหาวิทยาลัย เดรสเดน ประเทศเยอรมนี (Technische Universitaet Dresden, Germany) ที่เก๋เรียนจบปริญญาโทมา ระหว่าง 22 กันยายน ถึง 1 ตุลาคม 2560 สิ...
-
อ.ศศิมา สุขสว่าง ได้พัฒนาโมเดลสำหรับการโค้ชเชิงนวัตกรรม สำหรับผู้จัดการหรือผู้นำที่ต้องการพัฒนาทีมงานให้มีแนวคิดและศักยภาพในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และนวัตกรรมขึ้น คือโมเดล SPARK model fo...
-
ปัจจุบันการสร้างสรรค์และพัฒนานวัตกรรมในองค์กร ถือว่าเป็น Core competency ขององค์กรส่วนใหญ่ที่มีการผลักดันและสนับสนุนให้เกิดวัฒนธรรมการคิดสร้างสรรค์และพัฒนานวัตกรรมองค์กร เพื่อให้ธุ...
-
การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์เพื่อพัฒนานวัตกรรมนั้น ปัจจัยที่สำคัญที่จะทำให้เกิดนวัตกรรมในองค์กรอีกประการหนึ่งคือ เรื่องของการสื่อสาร เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลของแต่ละหน่วยงานมาเพื่อที่จะไ...
-
การพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆไม่ว่าจะเป็นนวัตกรรมในด้านผลิตภัณฑ์ (Product) กระบวนการ (Process) หรือบริการ (Service) ในปัจจุบัน เป็นเรื่องที่จำเป็นกับทุกองค์กร สำหรับธุรกิจที่อยู่ในโลกของ V...
-
โครงการนี้เป็นโครงการที่สนับสนุนโดยสสว. และดำเนินการโดย สถาบันพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย โดยอาจารย์ศศิมา สุขสว่าง ได้เข้าไปให้คำปรึกษาแนะนำด้านการพ...
-
ในปัจจุบันเป็นที่ยอมรับกันแล้วว่า นวัตกรรม (Innovation ) เป็นปัจจัยที่สำคัญอันดับต้นๆสำหรับอัตราเติบโตและการแข่งขันของเศรษฐกิจไทย เพราะจากการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจ สังคม การเมืองแล...
-
การตัดสินใจ เป็นอีกหน้าที่หนึ่งที่สำคัญของคนที่เป็นผู้นำ หรือหัวหน้า หรือผู้จัดการ ในการบริหารคนและบริหารงานให้ขับเคลื่อนไปข้างหน้า สิ่งที่แย่ที่สุดที่มักจะเจอคือ การไม่ตัดสินใจในเ...
-
25 วิธี หาแรงบันดาลใจและเพิ่มความคิดสร้างสรรค์ บทความนี้นี้เกิดขึ้นจากคำถามที่ถามเข้ามามากมายที่อ.ศศิมา -เก๋ ได้รับคือ ถ้าจะมีไอเดียใหม่ๆ มีความคิดใหม่ๆ มีความคิดสร้างสรรค์ อย่างส...
-
การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ (Creative Problem Solving : CPS)คืออะไร เรามาทำความเข้าใจ Creative Problem Solving ก่อนว่ามีความหมายอย่างไร เพื่อให้เข้าใจและมองภาพเดียวกันค่ะ Creative ...
-
การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ (Creative Problem Solving : CPS) การแก้ปัญหาในกระบวนการทำงานต่างๆ ถือว่าเป็นอีกงานหนึ่งของทุกคนที่ทำงาน หลายครั้งมีพี่ๆเพื่อนๆน้องๆมาพูดคุย กับอ.เก๋ ว่าท...
-
ในการคิดแก้ไขปัญหาอย่างสร้างสรรค์ Creative Problem solving นั้นเราจะมีรูปแบบการคิดสร้างสรรค์ 2 รูปแบบคือ รูปแบบแรก Divergent Thinking การคิดวิเคราะห์เพื่อแยกแยะคิดถึงสิ่งใหม่ๆ แ...
-
การแก้ไขปัญหา Creative Problem Solving : CPS คือ กระบวนการคิดรูปแบบใหม่ๆที่จะทำให้ปัญหาที่เกิดขึ้นในปัจจุบันไปถึงเป้าหมายที่ต้องการด้วยวิธีการหรือเทคนิคต่างๆที่สร้างสรรค์ต่างจากเดิ...
-
การแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์เป็นทักษะการหาคำตอบที่หลากหลาย แปลกใหม่ ในการแก้ไข ปัญหาในสถานการณ์ที่จำกัด สามารถเลือกวิธีการแก้ปัญหาอย่างเหมาะสม มีเหตุมีผลสามารถอธิบาย กระบวนการแก้ปัญหา...
-
วันนี้เก๋จะมาแลกเปลี่ยนและแบ่งปันวิธีการระดมสมองอีกวิธีการหนึ่งที่ชื่อว่า Role storming เทคนิคการระดมสมองด้วยการสวมบทบาทเป็นคนอื่นค่ะ Role storming คืออะไร Role storming เทคนิคก...
-
หลายคนมีปัญหาว่า คิดอะไรไม่ค่อยออก เวลาเจ้านายให้คิดไอเดียใหม่ๆมาพัฒนาการทำงาน หรือให้คิดนวัตกรรมใหม่ๆให้กับองค์กร ก็คิดไม่ออก วันนี้เก๋มาชวนทุกท่านลองสังเกตตัวเองนะคะว่า เวลาที่เร...
-
เคยสงสัยไหมคะว่า ทำไมบางคนถึงคิดสร้างสรรค์ คิดแก้ไขอะไรใหม่ๆได้ง่าย หรือเชื่อมโยงประเด็นโน่นนี่ จนหาทางแก้ไขปัญหา Solution ได้อย่างรวดเร็ว บางคนคิดเท่าไรก็คิดไม่ออก รู้สึกยาก และเค...
-
เก๋ได้ศึกษาเกี่ยวกับ Disruptive Innovation และมีโอกาสได้ไปแลกเปลี่ยนและแบ่งปันในสัมมนาต่างๆกับหลายองค์กรในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมาค่ะ ซึ่งคำว่า Disruptive Innovation นั้น มาจากProf. Cl...
-
Lotus Blossom ที่เรียกแบบนี้เพราะเวลาดอกบัวบาน กลีบดอกบัวจะบานออกจากจุดศูนย์กลาง เช่นเดียวกับวิธีการคิด จะเริ่มต้นจากจุดศูนย์กลาง ซึ่งเป็นปัญหาหรือประเด็นที่ต้องการความคิดสร้างสรรค...
-
วันนี้ อ.เก๋มาเล่าให้ฟังถึงเทคนิคการคิดสร้างสรรค์พัฒนานวัตกรรมด้วย Brainwriting Pool เป็นหนึ่งในเทคนิคที่พัฒนาขึ้นที่ Battelle Institute ในเมืองแฟรงก์เฟิร์ต ประเทศเยอรมนี โดยให้ผู...
-
เทคนิค COCD box เป็นเทคนิคที่พัฒนาขึ้นมาเพื่อใช้ในการเลือกแนวคิดหรือไอเดียที่จะนำไปต่อยอดได้ เพราะในทางปฏิบัติทุกครั้ง มีแนวคิดที่ 'เป็นไปไม่ได้' หรือดูเหมือน 'ไม่เหมาะสม' ซึ่ง เทค...
-
บทความนี้นี้ อ.เก๋มาเล่าให้ฟังถึงวิธีการระดมสมองแบบ Classical Brainstorming เป็นการระดมสมองแบบดั้งเดิม เป็นอีกวิธีการระดมสมองเพื่อให้คนที่มาสัมมนาสามารถออกความคิดเห็นได้อย่างเป็นอ...
-
เราอาจจะเคยได้ยินว่า วิธีกระตุ้นไอเดียใหม่ๆนั้น ให้เราพาตัวออกไปจาก Comfort Zone หรือจากพื้นที่เดิมๆ ให้ออกไปเที่ยว ท่องโลกกว้าง เดินทางออกไปจากบรรยากาศเดิม ไปดูงาน ไปต่างประเทศ เพ...
-
บทความนี้ อ.เก๋ มาเล่าให้ฟังถึงเทคนิค IdeaToons ซึ่งเป็นเป็นเครื่องมือที่พัฒนาโดย Michael Michalko ในการที่จะกระตุ้นให้การคิดแบบ Divergent และช่วยแก้ไขปัญหาได้ โดยการใช้รูป กราฟฟิก...
-
บทความนี้ เก๋มาเล่าถึงเทคนิค Enhancement checklist ซึ่งเป็นการพัฒนาแนวคิดสร้างสรรค์เพิ่มเติมและเตรียมให้พร้อมสำหรับการนำไปใช้ สังเกตว่าคำถามด้านล่างนี้เป็นแนวทางที่วิเคราะห์โดยเน้น...
-
บทความนี้เก๋มาเล่าให้ฟังถึงเครื่องมือในการคิดสร้างสรรค์หาไอเดียใหม่ๆ อีกเครื่องมือหนึ่ง ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีที่เรียกว่า Mindmap (มายด์เเมป) ซึ่งเป็นเครื่องมือในการจดบันทึกที่ใช้ส...
-
บทความนี้ เก๋มาเล่าให้ฟังถึงเทคนิคการคิดสร้างสรรค์ โดยใช้เทคนิคMorphological Analysis การวิเคราะห์ทางสัณฐานวิทยาได้รับการพัฒนาโดย Fritz Zwicky, Fritz & Wilson A. วิธีการนี้เป็...
-
เทคนิคคิดสร้างสรรค์พัฒนานวัตกรรมด้วย Mood Board เป็นการรวบรวมไอเดีย และแรงบันดาลใจต่างๆโดยใช้รูปภาพ ข้อความ หรือตัวอย่างของวัตถุดิบ มาประกอบกัน ให้ตรงตามโจทย์หรือหัวข้อที่กำหนด แล...
-
POEMS Framework เป็นแนวทางสำหรับใช้ในการสังเกต (Observation) เพื่อรับรู้ประสบการณ์ หรือทำความเข้าใจสิ่งที่กลุ่มเป้าหมายหรือลูกค้า ไม่รู้หรือไม่สามารถสื่อสารออกมาได้ หรืออาจจะไม่กล้...
-
บทความนี้เก๋มาแบ่งปันวิธีการคิดสร้างสรรค์ด้วยวิธีการReverse Thinking หรือการคิดในทางตรงกันข้าม บางทีจะเรียกว่า “Problem Reversal” เป็นการปรับโจทย์ปัญหาหรือประเด็นเดิมให้เป็นในทางตร...
-
5 วิธีแก้ปัญหาซับซ้อน (Complex Problem-Solving) แบบมือโปร บทความนี้เก๋มาชวนเพื่อนๆคิดถึงแนวทางการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน (Complex Problem-Solving) ในโลกของการทำงานที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวด...
-
เทคนิคการคิดสร้างสรรค์พัฒนานวัตกรรมด้วย วิธีสุ่มคำ (Random Input) เป็นเทคนิคการคิดที่ใช้งานง่ายมาก เป็นเทคนิคที่สร้างสรรค์ที่ง่ายที่สุดและใช้กันอย่างแพร่หลายโดยผู้ที่ต้องการสร้างแน...
-
TRIZ เป็นทฤษฎีการแก้ปัญหาเชิงนวัตกรรม คิดค้นขึ้นโดยนักประดิษฐ์ชาวรัสเซีย เกนริค อัลทชูลเลอร์ (Genrikh Altshuller) และทีม TRIZ มาจากคำว่า Teoriya Resheniya Izobretatelskikh Zadach แ...
-
การถามว่า “What if…? จะเกิดอะไรขึ้นถ้า" เป็นเทคนิคการคิดนอกกรอบที่ช่วยให้เราสำรวจความเป็นไปได้และหาแนวทางใหม่ๆได้ การถาม What If…? “จะเกิดอะไรขึ้นถ้า” เป็นเทคนิคสากลที่นำไปผสมผสานก...
-
Six Thinking Hats หรือที่เรารู้จักกันดีว่า ทฤษฎีหมวก 6 ใบ เป็นแนวคิดที่ริเริ่มมาจาก ดร.เอ็ดเวิร์ด เดอ โบโน เป็นวิธีการคิดรอบด้าน เพื่อให้เห็นมุมมองหลายๆมุม เพื่อพัฒนาความคิดสร้างส...
-
บทความนี้ เก๋มาเล่าให้ฟังถึงประเภทของนวัตกรรมค่ะ เผื่อเป็นไอเดียให้กับผู้ที่สนใจได้ว่า เวลาเราจะพัฒนานวัตกรรม อยู่ในขั้นไหนค่ะ นวัตกรรมแบบผกผัน (Disruptive Innovation) คือ นวัตก...
-
ตอนที่เก๋ตอนที่เรียนปริญญาโทอยู่ที่ TU Dresden ประเทศเยอรมนี (https://tu-dresden.de)ที่คณะที่เรียนมีงานวิจัยที่เด่นๆ มีหลายเรื่อง เช่น Carbon Concrete Composite สำหรับงานก่อสร้าง อ...
-
หลายองค์กรทุ่มเทเวลาและงบประมาณจำนวนมากไปกับการผลักดันให้เกิดนวัตกรรม จัดตั้งทีมนวัตกรรม ส่งพนักงานไปอบรม หรือแม้แต่เปิดพื้นที่ให้คนในองค์กรได้ลองคิดลองทำสิ่งใหม่ ๆ แต่เมื่อถามว่า ...
-
SIT (Systematic Inventive Thinking) เป็นวิธีคิดที่พัฒนาขึ้นในอิสราเอล โดยมีแนวทางมาจาก TRIZ ที่มีจำนวนถึง 40 ประการ (อ่านบทความเกี่ยวกับ TRIZ 40 กดที่นี่) มาปรับเปลี่ยนทำให้ปฏิบัติ...
-
Wishing เทคนิคการคิดแบบคำอธิษฐาน หรือความปรารถนา นั้นจะช่วยกระตุ้นจิตสำนึกและจินตนาการเชิงสร้างสรรค์ โดยมีการสมมุติฐานว่าทุกอย่างสามารถเป็นไปได้ เพื่อสร้างแนวคิดใหม่ที่ไม่ติดกรอบ แ...
-
เทคนิคคิดสร้างสรรค์ด้วย The Phoenix Checklist พัฒนาโดย Michael Michalko Central Intelligence Agency (CIA) เพื่อให้เจ้าหน้าที่พิจารณาประเด็นปัญหารอบด้านและเพื่อแก้ปัญหาที่ซับซ้อนและ...
-
เก๋อ่านงานวิจัยมากมายที่เกี่ยวกับความคิดสร้างสรรค์ และได้พบว่า มีการศึกษาเยอะมาก เกี่ยวกับลักษณะของคนที่มีความคิดสร้างสรรค์ที่สามารถพัฒนาสิ่งใหม่ๆ เกิดขึ้นมาได้ หนึ่งงานวิจัยที่เป็...
-
เขาบอกว่า เพราะมีปัญหา เลยมีเรานะคะ มนุษย์เงินเดือนที่รัก ถ้าการทำงานไม่มีปัญหา ก็คงไม่ต้องจ้างเรามาทำงาน 5555 แต่การทำงานในปัจจุบันนี้ ในยุคที่เทคโนโลยีและข้อมูลเยอะมหาศาล การทำงา...
-
อ.เก๋ เชื่อว่าในการทำงาน เรามักเจอปัญหาที่ซับซ้อนเกินกว่าจะแก้ได้ด้วยวิธีเดิม ๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องทีมงาน กระบวนการ หรือการตัดสินใจทางกลยุทธ์ หากไม่มีแนวทางที่เป็นระบบ อาจทำให้เสียเ...
-
บทความนี้ อ.เก๋มาแชร์ 5 เคล็ดลับเพิ่มความคิดสร้างสรรค์ในทีมงานของเรากันค่ะ เพราะในยุคที่ธุรกิจต้องแข่งขันกันด้วยไอเดียและนวัตกรรม การมีทีมงานที่เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์เป็นสิ่งส...
-
บทความนี้ อ.เก๋อยากมาแบ่งปัน เรื่องของการมองปัญหาเป็นโอกาสค่ะ เพราะมีโอกาสได้ไปเจอคนทำงานหลายคนที่อ.เก๋ได้ไปเป็นโค้ชและ พี่เลี้ยงให้ทั้งในโครงการ Talent Development Program และ ก...
-
บทความนี้อ.เก๋ มาแบ่งเรื่อง การใช้หลักการ TRIZ 40 for Innovation สำหรับแก้ไขปัญหาด้าน #การสื่อสารในองค์กร เพราะบางทีเราอาจจะคิดว่า TRIZ 40 จะสามารถใช้ในการแก้ไขปัญหาในเชิงวิศวกรรมห...
-
ช่วงนี้มีผู้ใหญ่หลายท่าน แชร์ปัญหาและความกังวลของสังคม เศรษฐกิจในระดับโลก ระดับประเทศ โพสต์นี้เก๋เลยแชร์ "เรื่องน่ากังวล (ของเก๋)" ในมุมเล็กๆของการพัฒนานวัตกรรมและทักษะคนทำงานบ้างน...
-
เคยสงสัยไหมคะ? ทำไมผลิตภัณฑ์ใหม่ (NPD) ถึงล้มเหลวภายใน 3 ปีแรก สาเหตุส่วนใหญ่ไม่ได้มาจาก "ไอเดียไม่ดี" แต่มาจาก "การขาดสมดุล" ในการประเมินรอบด้านค่ะ วันนี้เก๋ขอหยิบยกDVF Framework...
-
บทความนี้อาจารย์เก๋ ศศิมา สุขสว่าง มาแบ่งปันกรอบแนวคิด 3 มิติ เพื่อกำหนดทิศทางและพัฒนานวัตกรรมอย่างเป็นระบบ ด้วย WWH Innovation Framework™ เผื่อผู้บริหารหรือ หัวหน้าท่านใด กำลังอยา...
-
หลายครั้งปัญหาในการทำงานไม่ได้เกิดจากคนในทีมไม่มีความสามารถหรือไม่ตั้งใจทำงาน แต่เกิดจากทุกคนกำลังมอง "ปัญหาเดียวกัน" จากคนละมุม ฝ่ายหนึ่งเห็นว่าเป็นปัญหาของกระบวนการ อีกฝ่ายคิดว่า...
-
อาจารย์เก๋ไปอ่านบทความหนึ่งมา เกี่ยวกับ Cynefin Framework ที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหา เลยเอามาแปลและเล่าให้ฟังค่ะ Cynefin Framework คืออะไร และใช้อย่างไร Cynefin Framework เป็นก...
-
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา “นวัตกรรม” กลายเป็นหนึ่งในเป้าหมายสำคัญขององค์กรแทบทุกอุตสาหกรรม หลายองค์กรเริ่มจัดอบรมความคิดสร้างสรรค์ เปิดเวทีประกวดไอเดีย ตั้งทีมนวัตกรรม หรือ...
-
ในช่วงเดือน พฤษภาคม – กรกฎาคม 2569 อาจารย์เก๋ ศศิมา สุขสว่าง มีโอกาสเข้าร่วมหลักสูตรผู้ตรวจประเมินภายในระบบการจัดการนวัตกรรม ISO 56001:2024 ภายใต้โครงการเพิ่มขีดความสามารถผู้ประกอบ...
-
บทความนี้ อาจารย์เก๋ - ศศิมา สุขสว่าง มาแบ่งปันองค์กรที่อยากพัฒนาเป็นองค์กรนวัตกรรมด้วย IOM model หรือ Innovative Organisation Model จากประสบการณ์เป็น IOM Assessor ของอาจารย์เก๋กว่...
-
ในยุคที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การมีไอเดียใหม่เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพออีกต่อไป องค์กรจำเป็นต้องมีคนที่ช่วยให้ "คนในองค์กร" คิดเป็น ทดลองเป็น และพัฒนานวัตกรรมได้อย่างต่อเ...
-
มื่อพูดถึงคำว่า “นวัตกรรม” หลายคนมักนึกถึงอะไรใหม่ๆ เทคโนโลยีใหม่ ปัญญาประดิษฐ์ หุ่นยนต์ แอปพลิเคชัน หรือสิ่งประดิษฐ์ที่ไม่เคยมีมาก่อน แต่ในความเป็นจริง นวัตกรรมไม่ได้จำกัดอยู่เฉพา...
-
Innovation Mindset หรือ กรอบความคิดเชิงนวัตกรรม คือ วิธีคิดที่ทำให้คนมองเห็นปัญหาและการเปลี่ยนแปลงเป็นโอกาส กล้าตั้งคำถามกับวิธีเดิม เข้าใจความต้องการของลูกค้า เปิดรับความคิดที่แตก...




























































































